29 Ekim 2026 · Siyaset · Analiz

Mekke Ortak Savunma Anlaşması nedir? Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki ittifakın Meclis süreci

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan ve kamuoyunda "Mekke İttifakı" olarak anılan ortak savunma anlaşması, Meclis'teki ilk önemli eşiği geçti. Anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi 27 Ekim'de TBMM Dışişleri Komisyonu'nda kabul edildi.

Anlaşmanın tarafları ve niteliği

Anlaşma, bölgenin üç önemli askeri gücü olan Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ı ortak savunma alanında bir araya getiriyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ittifakın bir savunma anlaşması olduğunu vurguladı. İttifakın ilk toplantısı İstanbul'da yapıldı ve bu toplantıda Fidan'ın ittifakın genişleyebileceğine dair mesajları dikkat çekti.

Anlaşma, ABD ile İran arasındaki gerilimin tırmandığı, Yemen'de hükümet güçleriyle Husiler arasındaki çatışmaların sürdüğü ve Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiği açısından tartışmalı hale geldiği bir dönemde gündeme geldi. Nitekim MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın 26 Ekim'de Tahran'da, Suudi Arabistan Savunma Bakanı Halid bin Selman ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir ile birlikte İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'la yaptığı görüşmede de Mekke Savunma İttifakı çerçevesindeki işbirliği ele alınan konular arasındaydı.

Meclis'te nasıl oylandı?

Kanun teklifi 20-21 Ekim'de TBMM Başkanlığı'na sunuldu ve Dışişleri Komisyonu'na havale edildi. 27 Ekim'deki komisyon görüşmesinde teklif kabul edildi. Oylamada:

Evet oyu verenler: AK Parti, MHP ve CHP.
Hayır oyu verenler: Yeni Parti, İYİ Parti ve DEM Parti.

Ana muhalefet partisi CHP'nin iktidar partileriyle aynı yönde oy kullanması, anlaşmanın Genel Kurul'da da geniş bir çoğunlukla kabul edilebileceğine işaret ediyor. Yeni Parti, İYİ Parti ve DEM Parti ise teklife hayır oyu verdi; anlaşmanın Genel Kurul görüşmelerinde de tartışma yaratması bekleniyor.

Neden tartışılıyor?

Ortak savunma anlaşmaları, tarafların güvenliğini birbirine bağladığı için doğası gereği tartışma yaratır. Bu tür anlaşmalarda destekleyenler genellikle caydırıcılığın artacağını ve ülkenin bölgesel ağırlığının güçleneceğini öne çıkarır; eleştirenler ise anlaşmanın hangi koşullarda hangi yükümlülükleri doğuracağını ve bölgesel gerilimlerin yüksek olduğu bir dönemde taşıyabileceği riskleri sorgular. Mekke Anlaşması da ABD-İran geriliminin tırmandığı bir dönemde Meclis'e geldiği için benzer soruların odağında. Anlaşmanın tam metni medyada yayımlandı; yükümlülüklerin ayrıntısını merak edenler metni doğrudan inceleyebilir.

Bundan sonra ne olacak?

Komisyondan geçen teklif, TBMM Genel Kurulu'nun gündemine gelecek. Genel Kurul'da kabul edilip Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra Cumhurbaşkanı onayıyla anlaşma Türkiye açısından yürürlüğe girebilecek. Diğer iki ülkenin de kendi iç onay süreçlerini tamamlaması gerekiyor.

Kaynaklar

Bu yazı 7yirmi4 editörlüğünde, yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; kullanılan kaynaklar yukarıda bağlantılarıyla belirtilmiştir. Bir hata fark ederseniz bize bildirin.